Konferansın açılışında konuşan Avrupa Birliği Ermenistan Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Vassilis Maragos, Türk ve Ermeni iş insanlarının bir araya gelmesini "tarihi bir adım" olarak niteledi. AB olarak iki ülke arasındaki ticari gelişmeleri desteklemeyi sürdüreceklerini belirten Maragos, Van heyetinin Erivan ziyaretinin kalıcı ekonomik ortaklıklara dönüşmesini temenni etti.
UMBA Başkanı Arsen Ghazaryan ise Vanlı temsilcileri ağırlamaktan duydukları memnuniyeti dile getirerek, sınır kapılarının yakın zamanda açılacağına dair inançlarını koruduklarını ve gerçekleştirilen B2B (birebir) görüşmelerin gelecekteki büyük iktisadi ilişkilere zemin hazırlayacağını vurguladı.
Başkan Takva’dan Ermenice Selamlama ve "4 Sarsılmaz Sütun" Teşekkürü
Erivan’daki konuşmasına Ermenice selamlama ile başlayan Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva; Tuşpa’dan Erebuni’ye uzanan ortak tarihe, mutfak kültüründen Akdamar Surp Haç Kilisesi’ndeki ritüellere kadar iki toplum arasındaki köklü insani bağlara dikkat çekti.
Takva, zor dönemlerde dahi diyalog kanallarını açık tutan sivil ve ticari diplomasinin "4 Sarsılmaz Sütun" olarak tanımladığı kurumlara (UMBA, TEPAV, Hrant Dink Vakfı ve Avrasya Ortaklık Vakfı) teşekkür etti.
Alican Sınır Kapısı ve 180 Milyonluk Avrasya Pazarı
"Ticaretin milliyeti olmaz" anlayışıyla hareket ettiklerini belirten Takva, sınır kapılarının (Alican ve Margara) açılması durumunda Van ile Erivan arasındaki karayolu mesafesinin 290-300 kilometreye (3-4 saatlik sürüş mesafesi) düşeceğini söyledi. Bu durumun Gürcistan ve İran üzerinden yapılan dolaylı transit taşımacılığın lojistik maliyetlerini ortadan kaldıracağını belirten Takva, iş birliği imkanlarını şöyle özetledi:
Sektörel Uyum: Van OSB’nin üretim gücü (inşaat, plastik, mobilya, hazır giyim, gıda) ile Ermenistan’ın ihtiyaçlarının birebir örtüşmesi.
Hammadde Tedariki: Ermenistan’ın güçlü olduğu demir-çelik ve tekstil yarı mamullerinin Türkiye sanayisine girdi sağlaması.
Avrasya Ekonomik Birliği Fırsatı: Vanlı üreticilerin Ermenistan’daki Serbest Ekonomik Bölgelerde yapacağı yatırımlarla, "Made in Armenia" etiketi üzerinden Rusya, Belarus ve Kazakistan’ı kapsayan 180 milyonluk AEB pazarına gümrüksüz erişim imkanı.
Van TSO’dan İki Stratejik Teklif
Van TSO, süreçte sadece temennide kalmayıp iki somut taahhüt ve öneride bulundu:
Diplomatik Temsilcilik İçin Yer Tahsisi: Normalleşme sürecindeki vize, gümrük ve evrak trafiğini hızlandırmak adına Van’da kurulacak bir diplomatik temsilcilik/konsolosluk için Van TSO’nun modern hizmet binası bünyesinde yer tahsis etmeye hazır olduğu açıklandı.
Akdamar Odaklı Zirve: Akdamar Adası’nın sembolik anlamı etrafında Van’da "Türk-Ermeni Kültür ve Ticaret Diplomasisi Zirvesi" düzenlenmesi ve uluslararası fonlarla ortak restorasyon/ticaret projelerinin hayata geçirilmesi teklif edildi.
Erivan’da atılan bu adımların sadece bölgesel ticareti değil, tüm Güney Kafkasya’da kalıcı barış ve refahı tesis edeceğinin altı çizildi.
