Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu, “Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki çerçevesini oluşturması amacıyla hazırlanan kanun teklifini görüşerek kabul etti.
Teklif, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin güvenlik kurumlarınca belirlenmesi ve örgütün elindeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin tespit edilmesi şartına bağlanıyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından düzenlemede öngörülen hükümler yürürlüğe girecek.
Soruşturma ve davalara süreli erteleme
Teklif kapsamında, belirli suçlara ilişkin yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi öngörülüyor.
Buna göre, kapsam dahilindeki suçlarda üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren fiiller nedeniyle yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenmiş ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar düzenlemenin bu bölümünün dışında tutulacak.
Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek. Dosyalar ile suçun ispatında kullanılabilecek deliller de erteleme süresince muhafaza edilecek.
Erteleme kararlarına karşı kanun yollarına başvuru hakkı da bulunacak. Cumhuriyet savcısının verdiği kararlara karşı iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine, mahkemenin kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin kararlarına karşı ise yine iki hafta içinde itiraz edilebilecek.
Tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yeniden değerlendirilecek
Düzenleme kapsamındaki suçlar nedeniyle verilmiş tutuklama ve adli kontrol kararları da yeniden değerlendirilecek.
Soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu aşamadaki hakim ya da mahkeme ile istinaf veya temyiz incelemesini yapan ilgili merciler, gerekli koşulların oluşması halinde bu koruma tedbirlerinin kaldırılmasına karar verebilecek.
Aynı kapsamda istinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilmesi de öngörülüyor.
Belirlenen sürede yeni suç işlenmezse dosya kapanacak
Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlara yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim ya da mahkemeler tarafından ihtiyaç duyulması halinde erişilebilecek.
Erteleme süresi içerisinde kapsam dahilindeki terör suçlarından birinin yeniden işlenmesi durumunda erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek.
Buna karşılık belirlenen süre herhangi bir yeni suç işlenmeden tamamlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı veya davanın düşmesi yönünde karar verilecek.
Hükümlülerin cezalarının infazı da ertelenebilecek
Teklif, belirli koşulları taşıyan hükümlüler açısından infazın ertelenmesine yönelik hükümler de içeriyor.
Buna göre, düzenleme kapsamındaki suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilenlerin cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilenlerin cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Bu uygulama da örgütün fiili varlığının sona erdiğinin ve silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanması şartına bağlı olacak.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçlarından hüküm giyenler ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan mahkum olanlar bu kapsamın dışında tutulacak.
İnfaz erteleme süresinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde karar kaldırılacak ve cezanın infazına devam edilecek. Sürenin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise ceza infaz edilmiş sayılacak.
Sürecin takibi için yeni kurul oluşturulacak
Kanun teklifinin Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından sürecin uygulanması ve değerlendirilmesi amacıyla bir kurul oluşturulacak.
Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlık edeceği kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri, Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.
Kurul, ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek ve kamu kurumlarından temsilciler ile gerekli görülen kişileri toplantılara davet edebilecek.
Örgütün tamamen tasfiye edilmesine ilişkin süreç de kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilebilecek. Gerekli görülmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda ilgili kurumlara talepte bulunulabilecek.
TBMM bünyesinde İzleme Komisyonu kurulacak
Kurul, yürüttüğü çalışmalar hakkında TBMM’yi düzenli şekilde bilgilendirecek.
Meclis Başkanlığı tarafından ayrıca düzenleme kapsamındaki faaliyetlerin izlenmesi amacıyla bir İzleme Komisyonu kurulacak. Komisyon, süreci takip ederek tavsiyelerde bulunabilecek.
Kurulun sekretarya hizmetleri ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.
Hak yoksunluklarının kaldırılması için yeni düzenleme
Teklif, belirli şartların oluşması halinde soruşturma, kovuşturma ve mahkumiyet kararlarından kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılabilmesine de imkan tanıyor.
Kurulun talebi üzerine ilgili sulh ceza hakimliği veya mahkeme, soruşturma ve kovuşturmalardan doğan hak yoksunluklarının kaldırılmasını değerlendirecek. Mahkumiyet hükümlerinden kaynaklanan hak yoksunlukları bakımından ise karar infaz hakimliği tarafından verilecek.
Bu yöndeki taleplerin mahkumiyet nedeniyle verilen erteleme kararlarında 5 yıllık süre için karar tarihinden itibaren en az 2 yıl, 10 yıllık süre için ise en az 3 yıl geçmesinin ardından yapılabilmesi öngörülüyor.
Silah ve mühimmat teslimi kayıt altına alınacak
Düzenleme kapsamında örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya teslim ettiklerini beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.
Uygulamanın usul ve esasları, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenecek.
Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, örgütün fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesinin ardından, Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde başvuruda bulunması gerekecek.
Başvurular, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı olarak yapılabilecek.
Kamu görevlilerine sorumluluk güvencesi
Teklif kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına verilen görevlerin ivedilikle yerine getirilmesi öngörülürken, kanunun amaç ve faaliyetleri doğrultusunda verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmaması düzenleniyor.
TBMM Adalet Komisyonu’ndaki görüşmeler yaklaşık 17,5 saat sürdü. Teklifin komisyonda kabul edilmesinin ardından gözler düzenlemenin TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerine çevrildi.
